Kur'an'a Göre Namaz/Salat

Bu yazıyı yazmadan önce Kur'an'daki bütün salat ile ilgili ayetleri okuyup öyle yazıyı yazdım. Yanlış çıkarımlarım olabilir bende bir beşerim, hata yapabilirim. Buradaki yazı sadece beni bağlar, benim salattan anladığım bunlardır. Verdiğim bütün ayetlerin çevirisi kendime aittir.

Kur'an'da kelime olarak namaz geçmez. Namazı da kapsayan şemsiye kavram olan Salat ifadesi kullanılmaktadır.

Salat kelimesi lügatta; namaz, dua, desteklemek, rahmet gibi anlamlara gelmektedir.

Salat, Muhammed ile başlayan bir ritüel değildir. Salat, İbrahim'den beri var olan bir şeydir.

21:73-Onları önderler yaptık ki bizim emirlerimizi iletirler. Onlara şöyle vahyettik: "İyilikler yapın, salatı kılın ve zekatı verin." Onlar bize kulluk edenlerdi.

Dua olarak salat, örnek olarak şu ayetlerde geçmektedir:

9:84-Onlardan biri ölünce ebediyen ona dua etme. Kabrinin başında da durma! Çünkü onlar Allah'a ve Elçisini inkar ettiler ve yanlış yolda öldüler. 

Yukarıdaki ayette ihtilaf edenler de mevcuttur bu ayeti cenaze namazı olarak anlayanlarda var. 

9:103-Onların mallarında sadaka al ki onunla onları temizleyesin ve arındırasın. Onlara dua et. Senin duan onlar için rahatlama aracıdır. Allah, İşitendir ve Bilendir.

24:41-Göklerde ve Dünya'da ne varsa O'nu tesbih ettiklerini görmedin mi? Sıra sıra olan her kuş dualarını ve tesbihlerini bilir. Allah yaptıklarınızı bilir.

Desteklemek olarak Salat ise şu ayetlerde mevcuttur:

33:43-O ve Melekleri, sizi karanlıklardan aydınlığa çıkartmak için size destek olurlar. O müminlere karşı çok şefkatlidir.

33:56-Allah ve Melekleri, peygambere destek olurlar. Ey iman edenler siz de ona destek olun ve tam bir teslimiyet içinde teslim olun.

75:31-Ne doğruladı ve ne de destekledi. 

Allah'tan rahmet olarak Salat ise şu ayette geçmektedir:

2:157-Rablerinden rahmet olarak Salatlar vardır. İşte onlar doğru yolda olanlardır.

Namaz olan Salat: 

Namaz olan Salat, Muhammed'den önce de kılındığı için Kur'an şeklinde detayına girmez. Sadece temel kavramlarından bahseder ve tahrif edilen kavramları düzeltir. 

Namaz olan Salat kılınmadan önce abdest alınması gerekir. Eğer su yok ise toprak ile abdest alınır. (5:6-4:43)

Müminlerin önemli özelliklerinden birisi de namaz olan salatlarında devamlı olmalarıdır. (23:9-70:23)

Namaz olan Salatın temel kavramlarından olan rüku ve secde şu ayette bahsedilir.(2:125)

Namaz olan Salat; sarhoşluktan kurtulup ne söylediğinizi anlayıncaya kadar ve cünüplük durumunda kılınmaz.(4:43)

Namaz olan Salatta sadece Allah zikredilir. (20:14)

Namaz olan Salatta orta ses tercih edilir. (17:110)

Savaş ve korku anında namaz kısaltılabilir. (4:101)

Münafıklarda namaz kılarlar ancak onlar namazlarını tembel bir şekilde kılarlar.(4:142)

Salat insanları kötülükten alıkoyar.(29:45)

Beş Vakit Namaz

Namaz olan Salat için beş vakit mevcuttur:

1-Sabah namazı

2-Öğle namazı

3-İkindi namazı

4-Akşam namazı

5-Yatsı namazı

Fecr kelimesi Arapça dilinde tan vakti için kullanılır. (Güneş'in ağarması ile Güneş'in tam doğma süresi arasındakini ifade etmek için kullanılır.) İşte sabah namazının vakti de buna delalet eder. 

11:114-Gündüzün iki ucunda ve gecenin yakınlarında salatı kıl. 

Burada ki gündüzün iki ucu da: Sabah ve akşam namazıdır. 

Gecenin yakınlarında kılınan namaz ise yatsı namazıdır.

24:58 ayetinde iki vakit namazdan açıkça belirtilmiş. Bunlar sabah ve akşam namazıdır. 

24:58-Ey iman edenler, sözleşmelerle sahip olduklarınız ve ergenliğe girmemiş olanlar sizden üç vakit için sizden izin istesinler: Sabah namazından önce. Öğle vakti elbiselerinizi çıkardığınız vakit ve akşam namazından sonra. İşte bunlar sizin üç vakittir. Aranızda dolaşıp gelmelerinde herhangi bir günah yoktur. İşte Allah ayetlerini ve mucizelerini size böyle açıklar. Allah, Bilen ve Bilgedir.

30:17-18 ayetleri de sabah, öğle ve akşam namazından bahsetmektedir. 

17:78 ayeti de öğle namazından bahsetmektedir.

2:238-Namazları ve en orta(vusta) namazı koruyun. Allah için boyun eğerek kıyam edin. 

Ayette geçen الْوُسْطٰى kelimesi وسط kelimesinin müennes ism-i tafdil halidir.

En orta namazın ne olduğuyla ilgili farklı görüşler vardır. Ben peygamberden gelen rivayet sebebiyle bunun ikindi namazı olduğunu söylüyorum.(Çoğunluğun görüşü bu yönde)

حدَّثنا حُمَيدُ بن مَسْعَدَةَ، قال: حدَّثنا يَزيدُ بن زُرَيْعٍ، عن سَعيْدٍ، عن قتادةَ، قال: حدَّثنا الحسنُ عن سَمُرةَ بن جُنْدُبٍ، أنَّ نَبيَّ الله ﷺ قال: صلاةُ الوُسطى صلاةُ العصر

-Peygamber şöyle dedi: Salatul vusta(en orta namaz), ikindi namazıdır.

2:238 ayetine göre en orta namaz ayrıca anılması onun ne kadar faziletli olduğuna işarettir. Belagatta buna “Zikrü’l-âm sümme’l-hâss” denilir. Geneli söyledikten sonra özele inmek. Namazlar diyerek zaten salatul vustayı da içine almış oluyor. Ancak ayrıca belirterek onun faziletini belirtmiş oluyor. 

Kaynak: Tirmizî: Sünen, Tefsîru’l-Kur’ân, (Hadis No: 3225).

Cuma Namazı: 

62:9-Ey iman edenler, cuma günü salat için çağrıldığınız vakit, Allah'ın zikrine koşun. Alışverişi bırakın eğer bilirseniz bu sizin için daha iyidir. 

Gelenek Kur'an'daki 17:79 ayetini tahrif ederek teheccüd namazını icat etmiş.

17:79-Geceleyin bir kısmı sana ek olarak onunla kalk. Belki Allah sana Makam-ı Mahmud'u verir. 

Yukarıdaki ayette tahrifat olduğu apaçıktır. Ayette geçen به ifadesi bir önceki ayette geçen salata değil, Kur'an'a gider. Eğer salata gitmiş olsaydı ayette بها olması gerekirdi. Yani teheccüd namazı değil, teheccüd kur'an'ı. 

Rabbimiz yanlışlarımızı düzeltsin ve bizim bilgimizi artırsın.(20:114)